Czy warto ogłosić upadłość konsumencką?

Przewodnik Kancelarii Lexacare-Rohoza – upadłość konsumencka, oddłużenie, restrukturyzacja długów osoby fizycznej.

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej to dla wielu zadłużonych osób ostatnia deska ratunku. Zanim jednak zapadnie decyzja o złożeniu wniosku, warto dokładnie zrozumieć, na czym polega upadłość konsumencka, jakie ma zalety, jakie niesie konsekwencje oraz jakie istnieją alternatywy (negocjacje z wierzycielami, restrukturyzacja zadłużenia bez upadłości).

Poniżej wyjaśniamy:

• co to jest upadłość konsumencka,
• kiedy warto ją rozważyć,
• jakie są plusy i minusy tego rozwiązania,
• jakie są inne możliwości oddłużenia,
•  jakie wsparcie dłużnikom oferuje kancelaria prawna Lexacare-Rohoza.

Czym jest upadłość konsumencka?

Upadłość konsumencka to szczególny rodzaj postępowania sądowego, którego celem jest oddłużenie osoby fizycznej – poprzez umorzenie części lub nawet całości długów po wykonaniu planu spłaty wierzycieli ustalonego przez sąd. Taki plan spłaty może trwać nawet do 7 lat.

Instytucja upadłości konsumenckiej została wprowadzona w Polsce w 2009 r., a kolejne nowelizacje przepisów sprawiły, że jest dziś szeroko dostępna dla osób mających poważne problemy finansowe.

Celem upadłości jest umożliwienie dłużnikowi ,,nowego startu” – poprzez urealnienie zadłużenia i jego spłatę w ratach dopasowanych do możliwości finansowych. Należy jednak podkreślić, że upadłość konsumencka powinna być rozwiązaniem ostatecznym, stosowanym wtedy, gdy inne sposoby wyjścia z długów zawiodły.

Zalety ogłoszenia upadłości konsumenckiej

1. Oddłużenie – umorzenie części albo całości długów

Najważniejszą korzyścią jest możliwość umorzenia zobowiązań po wykonaniu planu spłaty określonego przez sąd. Umorzenie może dotyczyć:

• długów bankowych (kredyty, pożyczki, limity),
• zadłużenia wobec dostawców mediów (prąd, gaz, telefon, Internet),
• innych zobowiązań pieniężnych,
• a w określonych sytuacjach również części zobowiązań podatkowych (z wyjątkami przewidzianymi w przepisach).

Dla wielu osób jest to jedyna realna droga do wyjścia z długów, gdy spłata w pełnej wysokości jest już obiektywnie niemożliwa.

2. Zatrzymanie działań windykacyjnych i egzekucji

Z chwilą ogłoszenia upadłości:

• wszelkie działania windykacyjne zostają wstrzymane,
• postępowania komornicze ulegają umorzeniu,
• wierzyciele kierują swoje roszczenia do masy upadłości, a nie bezpośrednio do dłużnika.

Dla osoby zasypywanej telefonami windykatorów i pismami z kancelarii komorniczych jest to ogromna ulga i szansa na uporządkowanie sytuacji.

Wady i konsekwencje upadłości konsumenckiej

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej wiąże się także z istotnymi, często dotkliwymi skutkami, które dla jednych będą do zaakceptowania, a dla innych – zupełnie nie. W takich przypadkach korzystniejsze od upadłości może okazać się skorzystanie z innych rozwiązań oddłużeniowych lub restrukturyzacyjnych.

Poniżej omawiamy najważniejsze minusy upadłości konsumenckiej.

Uwaga: poniższe zestawienie nie wyczerpuje wszystkich negatywnych konsekwencji, które mogą wystąpić w indywidualnej sprawie. Dlatego przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej warto skonsultować sytuację z naszą Kancelarią Lexacare-Rohoza i całość dokładnie przemyśleć.

1. Utrata majątku przez dłużnika

Z chwilą ogłoszenia upadłości:

• cały majątek dłużnika tworzy masę upadłości,
• zarząd nad majątkiem przejmuje syndyk,
• zadaniem syndyka jest likwidacja masy upadłości (sprzedaż majątku) i przeznaczenie uzyskanych środków na:
  • spłatę zobowiązań masy upadłości,
  • koszty postępowania,
  • zaspokojenie wierzycieli.

Szczególnie dotkliwe jest to wtedy, gdy dłużnik posiada dom lub mieszkanie, w którym mieszka.

Należy jednak pamiętać, że sprzedaż takiej nieruchomości w upadłości konsumenckiej jest dla dłużnika mniej uciążliwa niż egzekucja komornicza, ponieważ prawo upadłościowe przewiduje możliwość wypłaty z ceny sprzedaży kwoty na najem innego lokalu mieszkalnego na okres 12–24 miesięcy. Ten mechanizm ma chronić dłużnika przed bezdomnością.

Uwaga: przepisy prawa upadłościowego przewidują możliwość przeprowadzenia upadłości z zachowaniem majątku dłużnika, jeśli dojdzie do zawarcia układu z wierzycielami (tzw. oddłużenie w układzie konsumenckim). Wymaga to jednak określonych warunków i zgody wierzycieli.

2. Wejście majątku wspólnego małżonków do masy upadłości

Skutkiem ogłoszenia upadłości jest powstanie między małżonkami rozdzielności majątkowej z mocy prawa.

Jeżeli wcześniej obowiązywał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej, to:

• majątek wspólny wchodzi do masy upadłości,
• małżonek upadłego może zgłosić wierzytelność z tytułu swojego udziału w majątku wspólnym w postępowaniu upadłościowym.

W praktyce oznacza to, że upadłość jednej osoby mocno wpływa na sytuację finansową jej współmałżonka.

3. Negatywny wpływ na sytuację współdłużników i poręczycieli

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej:

• wstrzymuje dochodzenie należności bezpośrednio od upadłego – po wykonaniu planu spłaty jego zobowiązania mogą zostać umorzone,
• nie narusza jednak praw wierzyciela wobec:
  • poręczycieli,
  • innych współdłużników (np. małżonka),
  • dłużników rzeczowych, na których majątku ustanowiono zabezpieczenie (hipoteka, zastaw).

Oznacza to, że postępowania sądowe i egzekucyjne mogą być nadal prowadzone wobec tych osób, nawet jeśli główny dłużnik przeszedł procedurę upadłościową.

4. Bezskuteczność czynności prawnych dokonanych przed złożeniem wniosku

Po ogłoszeniu upadłości syndyk:

• weryfikuje dane z wniosku,
• analizuje sytuację majątkową upadłego,
• zwraca się m.in. do naczelnika urzędu skarbowego oraz innych organów administracji o informacje dotyczące majątku,
• kieruje zapytania do banków, zamyka rachunki bankowe (w celu spieniężenia całego majątku dłużnika),
• może zlecić komornikowi poszukiwanie majątku upadłego.

W tym trybie syndyk ustala czynności dokonane przez dłużnika przed złożeniem wniosku o upadłość. Niektóre z nich mogą zostać uznane za bezskuteczne z mocy prawa albo na podstawie orzeczenia sędziego-komisarza / sądu.

Przykład:

• darowizna wartościowego składnika majątku dokonana w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości może zostać uznana za bezskuteczną wobec masy upadłościowej.

Syndyk może też wytoczyć powództwo z tzw. skargi pauliańskiej o uznanie czynności dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną wobec masy upadłości.

5. Czas trwania postępowania i złożoność procedury

Upadłość konsumencka to:

• wielowątkowe i wieloetapowe postępowanie,
• wymagające licznych czynności formalnych po stronie dłużnika, syndyka i sądu.

Z doświadczenia Kancelarii Prawnej Lexacare-Rohoza wynika, że:

• nawet w sprawach osób bez majątku lub z niewielkim majątkiem ustalenie planu spłaty potrafi trwać kilkanaście miesięcy,
• w sprawach, gdzie upadły ma rozbudowany majątek (kilka nieruchomości, etc) całe postępowanie – od ogłoszenia upadłości do ustalenia planu spłaty – może potrwać nawet kilka lat.

Decydując się na upadłość, trzeba mieć świadomość długotrwałości i obciążenia organizacyjnego takiej procedury.

6. Nie wszystkie długi zostaną umorzone

Efektem upadłości konsumenckiej jest co do zasady oddłużenie, ale:

nie wszystkie zobowiązania podlegają umorzeniu.

W szczególności w upadłości konsumenckiej nie zostaną umorzone:

• zobowiązania alimentacyjne,
• renty odszkodowawcze za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci,
• grzywny oraz inne kary pieniężne orzeczone przez sąd,
• obowiązek naprawienia szkody oraz zadośćuczynienia za krzywdę,
• nawiązki i świadczenia pieniężne orzeczone jako środek karny lub związany z poddaniem sprawcy próbie,
• zobowiązania wynikające z przestępstwa lub wykroczenia stwierdzone prawomocnym orzeczeniem,
• zobowiązania, których upadły celowo nie ujawnił, jeżeli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.

7. Trudności w uzyskaniu kredytu – wpis w BIK

W trakcie wykonywania planu spłaty:

• upadły nie może bez zgody sądu podejmować czynności prawnych dotyczących jego majątku, które pogorszyłyby zdolność wykonania planu – dotyczy to m.in. nowych kredytów i pożyczek.

Dodatkowo:

• informacja o upadłości trafia do BIK,
• pozostaje tam co do zasady przez 10 lat,
• znacząco ogranicza to zdolność kredytową byłego upadłego.

Alternatywy dla upadłości konsumenckiej

Upadłość konsumencka nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem. W wielu przypadkach możliwe jest wyjście z długów bez ogłaszania upadłości.

1. Negocjacje z wierzycielami

Bardzo często udaje się:

• zatrzymać działania windykacyjne,
• zmienić warunki spłaty,
• rozłożyć dług na realne raty,
• uzyskać częściowe umorzenie zobowiązań.

Kancelaria Prawna Lexacare-Rohoza posiada bogate doświadczenie w negocjacjach z bankami, firmami pożyczkowymi i innymi wierzycielami.

W wielu sprawach udało się wynegocjować redukcję nawet do 80% całkowitej kwoty zadłużenia – po przedstawieniu wierzycielom rzetelnej analizy sytuacji finansowej dłużnika.

2. Restrukturyzacja należności

Restrukturyzacja zadłużenia może polegać m.in. na:

• umorzeniu części zobowiązań,
• konsolidacji długów,
• wydłużeniu okresu spłaty,
• czasowym zawieszeniu płatności rat,
• uzyskaniu nowego, tańszego finansowania na spłatę poprzednich zobowiązań.

Takie rozwiązania pozwalają uniknąć upadłości konsumenckiej i zachować większą kontrolę nad majątkiem.

3. Pomoc doradcza i plan wyjścia z długów

W wielu przypadkach kluczowe jest:

• przygotowanie realistycznego planu naprawczego,
• rozmowy z wierzycielami w oparciu o profesjonalną dokumentację,
• wsparcie prawnika i doradcy, który poprowadzi negocjacje.

Nasz zespół pomaga opracować kompleksowy plan wyjścia z zadłużenia, uwzględniający zarówno sytuację majątkową, jak i osobistą dłużnika.

Kiedy warto złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej?

Decyzja o złożeniu wniosku o upadłość konsumencką musi być poprzedzona szczegółową analizą indywidualnej sytuacji finansowej i życiowej dłużnika.

Upadłość konsumencką warto rozważyć, gdy:

1. Długi są tak duże, że nie istnieje realna możliwość ich spłaty, a działania windykacyjne i egzekucyjne stają się coraz bardziej intensywne.
2. Wierzyciele odmawiają negocjacji i nie chcą zmieniać warunków spłaty.
3. Brak jest realnych szans na zdobycie dodatkowych środków (sprzedaż majątku, nowe źródło dochodu), a zadłużenie stale rośnie.

Podsumowanie – czy warto ogłosić upadłość konsumencką?

Upadłość konsumencka:

• daje szansę na oddłużenie osoby fizycznej,
• zatrzymuje windykację i egzekucję,
• umożliwia „nowy start”,

ale jednocześnie:

• wiąże się z utrata majątku,
• wpływa na sytuację małżonka i współdłużników,
• może trwać wiele lat,
• nie obejmuje wszystkich długów,
• utrudnia korzystanie z kredytów przez długi czas.

Dlatego odpowiedź na pytanie „czy warto ogłosić upadłość konsumencką?” zawsze zależy od konkretnej sytuacji.

Jeżeli rozważasz upadłość konsumencką, negocjacje z wierzycielami lub restrukturyzację zadłużenia, skontaktuj się z Kancelarią Prawną Lexacare-Rohoza.
Przeanalizujemy Twoją sytuację, wskażemy najkorzystniejsze rozwiązanie prawne i pomożemy bezpiecznie przejść przez cały proces – zarówno w sądzie upadłościowym, jak i na etapie rozmów z wierzycielami.