Z doświadczenia kancelarii wynika, że kompleksowe przeprowadzenie postępowania o zatwierdzenie układu dla mikro, małej albo średniej firmy najczęściej kosztuje około 20 000 do 50 000 zł netto. Mowa o obsłudze całego uzgodnionego procesu, a nie wyłącznie o analizie wstępnej lub uruchomieniu procedury. To nie jest stawka ustawowa ani oficjalna średnia rynkowa, lecz praktyczny punkt odniesienia dla standardowych spraw MŚP. Ustawa nie wprowadza urzędowego cennika PZU, ponieważ wynagrodzenie nadzorcy układu ma w tym trybie charakter umowny.
W skrócie:
- kompleksowe PZU dla MŚP: orientacyjnie 20 000 do 50 000 zł netto
- model ekonomiczny i testy: orientacyjnie 5 000 do 10 000 zł netto, często wliczone w cenę pakietu
- opłata sądowa od wniosku o zatwierdzenie układu: 1 000 zł
- VAT: zwykle 23% doliczany do wynagrodzenia usługowego
- najważniejsze pytanie przy ofercie: czy cena obejmuje cały PZU, czy tylko etap początkowy
Ile kosztuje typowe postępowanie o zatwierdzenie układu
Dolna część przedziału 20 000 do 30 000 zł netto zwykle odpowiada sprawom z relatywnie niewielką liczbą wierzycieli, bez rozbudowanych sporów, z księgowością pozwalającą szybko ustalić realne zadłużenie i przygotować propozycje układowe. Górna część przedziału, 40 000 do 50 000 zł netto lub więcej, pojawia się tam, gdzie trzeba jednocześnie poukładać dane, obsłużyć banki, leasingi, zabezpieczenia rzeczowe, zobowiązania publicznoprawne, sporne salda albo intensywne negocjacje.
| Charakter sprawy | Orientacyjny koszt kompleksowego PZU |
|---|---|
| Niższe zadłużenie, kilku lub kilkunastu wierzycieli, kompletna dokumentacja, brak intensywnych negocjacji | około 20 000 do 30 000 zł netto |
| Wyższe zadłużenie, kilkunastu lub kilkudziesięciu wierzycieli, bank albo leasingodawcy, zobowiązania wobec ZUS lub urzędu skarbowego | około 30 000 do 40 000 zł netto |
| Znaczne zadłużenie, kilka grup wierzycieli, zabezpieczenia, rozbudowane propozycje układowe i intensywne negocjacje | około 40 000 do 50 000 zł netto lub więcej |
Powyższe poziomy nie stanowią sztywnego cennika. Pokazują jedynie, jakie cechy sprawy przesuwają cenę w dolną, środkową albo górną część praktycznego przedziału.
Dodatkowa warstwa budżetu: model ekonomiczny i wymagane testy
Przygotowanie modelu ekonomicznego, testu zaspokojenia i pokrewnych analiz to zwykle wydatek rzędu 5 000 do 10 000 zł netto, przy czym w prostszych sprawach koszt częściej zbliża się do dolnej granicy. Kluczowe jest jednak to, czy te prace są już wliczone w cenę kompleksowego PZU, czy występują jako osobna pozycja. Ustawa po nowelizacji wymaga, aby przed głosowaniem nad układem nadzorca układu sporządził m.in. spis wierzytelności, plan restrukturyzacyjny, test zaspokojenia oraz w odpowiednich przypadkach test prywatnego wierzyciela albo test prywatnego inwestora.
Od czego zależy cena PZU
Najsilniej na cenę PZU wpływa nie sama nominalna kwota długu, lecz struktura zadłużenia i ilość pracy potrzebnej do ułożenia układu. Sprawa z zadłużeniem 700 tys. zł wobec kilkunastu kontrahentów, bez sporów i bez zabezpieczeń, może być operacyjnie prostsza niż sprawa z zadłużeniem 500 tys. zł, ale z jednym bankiem, dwoma leasingodawcami, zaległościami publicznoprawnymi i nieuporządkowaną ewidencją zabezpieczeń.
| Czynnik | Jak wpływa na cenę |
|---|---|
| Wyższe i bardziej złożone zadłużenie | Zwykle podnosi koszt, bo zwiększa zakres analizy i negocjacji |
| Banki, leasingi i zabezpieczenia rzeczowe | Podnoszą koszt częściej niż zwykli wierzyciele handlowi |
| ZUS i urząd skarbowy | Mogą wymagać dodatkowych testów związanych z pomocą publiczną |
| Duża liczba wierzycieli | Zwiększa pracę przy spisach, komunikacji i głosowaniu |
| Wierzytelności sporne | Mogą wyłączyć PZU albo podnieść koszt przygotowania sprawy |
| Nieuporządkowana księgowość | Podnosi koszt przygotowania danych i analiz |
| Tryb pilny | Zwykle zwiększa cenę przez koncentrację pracy w krótkim czasie |
Mikroprzedsiębiorcy: ustawowy limit wynagrodzenia nadzorcy
Dla mikroprzedsiębiorców ustawa przewiduje szczególne ograniczenia wysokości wynagrodzenia nadzorcy układu. Jeżeli dojdzie do prawomocnej odmowy zatwierdzenia układu albo prawomocnego umorzenia postępowania, wynagrodzenie nadzorcy układu nie może przekroczyć dwukrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku z trzeciego kwartału roku poprzedniego. Dla III kwartału 2025 r. GUS ogłosił tę podstawę na poziomie 8 851,42 zł, co oznacza limit w wysokości 17 702,84 zł. W przypadku zatwierdzenia układu zastosowanie ma odrębny mechanizm, powiązany z poziomem zaspokojenia wierzycieli.
Chcesz wiedzieć, ile kosztowałoby PZU w Twojej konkretnej sprawie?
Koszt zależy od struktury zadłużenia, liczby wierzycieli i jakości dokumentacji. Opisz nam swoją sytuację, ocenimy zakres pracy i damy konkretną odpowiedź.
Koszt początkowy a pełna cena PZU: najczęstszy błąd przy ocenie oferty
Najczęstszy błąd przy ocenie oferty polega na utożsamieniu pierwszej wpłaty z pełną ceną PZU. Tymczasem oferta może obejmować wyłącznie diagnozę, przygotowanie danych, stworzenie podstawowej dokumentacji albo etap do obwieszczenia. Ustawa przewiduje, że po dokonaniu obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego postępowanie umarza się z mocy prawa, jeżeli w ciągu czterech miesięcy nie wpłynie do sądu wniosek o zatwierdzenie układu.
W praktyce najwięcej nieporozumień bierze się z tego, że cena reklamowana jako „restrukturyzacja od…” nie musi oznaczać pełnej ceny PZU. Pełny koszt trzeba odczytywać przez zakres czynności, moment zakończenia usługi, zasady rozliczania dodatkowych analiz oraz informację, czy podana kwota jest netto czy brutto.
Co powinno obejmować kompleksowe przeprowadzenie PZU
| Czynność | Powinna być objęta kompleksową ofertą | Co sprawdzić |
|---|---|---|
| Analiza sytuacji prawnej i ekonomicznej | Tak, co najmniej w podstawowym zakresie | Czy obejmuje ocenę, czy PZU jest w ogóle właściwym trybem |
| Analiza wierzycieli i zobowiązań | Tak | Czy obejmuje weryfikację zabezpieczeń i sald |
| Propozycje układowe | Tak | Czy ich liczba i warianty są limitowane |
| Spis wierzytelności i wierzytelności spornych | Tak | Czy uporządkowanie danych źródłowych jest w cenie |
| Plan restrukturyzacyjny | Tak | Czy w cenie jest wersja ograniczona czy pełna |
| Test zaspokojenia i wymagane analizy | Tak, sporządzenie testu jest wymaganym elementem PZU | Czy cena obejmuje zewnętrzne wyceny i operaty |
| Czynności w KRZ i organizacja głosowania | Tak | Czy w cenie jest pełna obsługa obiegu głosów |
| Negocjacje z wierzycielami | Powinny być opisane wprost | Czy istnieje limit spotkań, telefonów lub wierzycieli |
| Wniosek o zatwierdzenie układu | Tak | Czy cena obejmuje etap sądowy po głosowaniu |
Ryczałt, procent od wierzytelności i success fee: jak może być ustalane wynagrodzenie
Kancelarie i doradcy restrukturyzacyjni nie zawsze ustalają wynagrodzenie wyłącznie jako jedną stałą kwotę. Często wynagrodzenie składa się z części stałej oraz części zmiennej. Część zmienna może być uzależniona od wysokości wierzytelności objętych układem albo przybrać formę success fee naliczanego od rezultatu osiągniętego w negocjacjach z wierzycielami.
Przed podpisaniem umowy trzeba dokładnie ustalić: od jakiej kwoty liczony jest procent, czy podstawą jest całe zadłużenie czy wyłącznie kwota umorzenia, kiedy success fee staje się należne, czy wynagrodzenie zmienne jest objęte limitem, czy podane stawki są kwotami netto i czy należy doliczyć VAT.
Przykładowo 1% od 5 mln zł wierzytelności objętych układem oznacza 50 000 zł dodatkowego wynagrodzenia. Jeżeli umowa przewiduje ponadto success fee w wysokości 5% od 1 mln zł redukcji zadłużenia, kolejne wynagrodzenie zmienne wyniesie 50 000 zł. Do obu kwot może zostać doliczony VAT. Właśnie dlatego przy wynagrodzeniu procentowym należy ustalić maksymalną łączną kwotę wynagrodzenia.
Koszty dodatkowe, które mogą pojawić się w trakcie
| Koszt dodatkowy | Kiedy może wystąpić | Czy powinien być wcześniej uzgodniony |
|---|---|---|
| Odtworzenie księgowości | Gdy dane są niepełne lub niespójne | Tak |
| Dodatkowa wycena majątku | Gdy test zaspokojenia wymaga niezależnej wyceny | Tak |
| Operat nieruchomości | Gdy istotna jest wartość nieruchomości obciążonej lub przeznaczonej do sprzedaży | Tak |
| Test prywatnego wierzyciela | Gdy układ obejmuje wierzycieli publicznoprawnych w konfiguracji wymagającej takiego testu | Tak |
| Rozbudowane negocjacje z bankiem lub leasingodawcą | Gdy potrzebne są odrębne uzgodnienia | Tak |
| Dodatkowe postępowania sądowe, zażalenia | Gdy sprawa eskaluje po złożeniu wniosku | Tak |
Czy do ceny restrukturyzacji należy doliczyć VAT
Wynagrodzenia kancelarii i doradców restrukturyzacyjnych są zwykle komunikowane w kwotach netto, a do usług stosuje się zasadniczo 23% VAT. Przykład jest prosty: 30 000 zł netto plus 6 900 zł VAT równa się 36 900 zł brutto. Dla podatnika z pełnym prawem do odliczenia ekonomiczny koszt może pozostać na poziomie 30 000 zł. Dla przedsiębiorcy bez prawa do odliczenia realnym kosztem będzie 36 900 zł. Właśnie dlatego pytanie „netto czy brutto?” powinno paść jeszcze przed porównywaniem ofert.
Dostałeś ofertę na restrukturyzację i nie wiesz, czy obejmuje wszystko?
Możemy sprawdzić zakres oferty, wychwycić pominięte elementy i pomóc ocenić, czy cena odpowiada rzeczywistemu zakresowi pracy. Opisz nam sytuację.
Jak porównać oferty doradców restrukturyzacyjnych
Najbardziej użyteczna checklista przy porównywaniu ofert:
- Czy cena jest netto czy brutto?
- Czy obejmuje cały proces PZU, czy tylko etap przygotowawczy?
- Czy obejmuje model ekonomiczny i test zaspokojenia?
- Czy obejmuje plan restrukturyzacyjny?
- Czy obejmuje negocjacje z wierzycielami?
- Czy istnieje limit liczby wierzycieli, godzin pracy albo spotkań?
- Czy w cenie mieści się organizacja głosowania?
- Czy w cenie jest przygotowanie i złożenie wniosku o zatwierdzenie układu?
- Czy kancelaria odpowiada na zastrzeżenia wierzycieli?
- Jak rozliczane są wyceny i analizy dodatkowe?
- Czy przewidziano success fee albo premię za powodzenie?
- Co dzieje się z wynagrodzeniem, jeśli układ nie zostanie przyjęty lub zatwierdzony?
- Do jakiego dokładnie momentu wykonawca prowadzi sprawę?
- Czy późniejszy nadzór nad wykonywaniem układu jest rozliczany osobno?
Kiedy PZU może nie wystarczyć
PZU nie jest właściwym narzędziem w każdej sprawie. Ustawa pozwala prowadzić je wtedy, gdy suma wierzytelności spornych uprawniających do głosowania nad układem nie przekracza 15% sumy wierzytelności uprawniających do głosowania. Jeżeli ten próg jest przekroczony, właściwe może być postępowanie układowe albo postępowanie sanacyjne. Te tryby są bardziej sformalizowane i zazwyczaj droższe.Jaki tryb restrukturyzacji wybrać? PZU, PPU, PU i sanacja w praktyce
Podsumowanie
Kompleksowe PZU dla mikro, małej albo średniej firmy kosztuje najczęściej około 20 000 do 50 000 zł netto. Cena zależy przede wszystkim od wysokości i struktury zadłużenia, rodzaju wierzycieli, jakości dokumentacji oraz zakresu negocjacji. Model ekonomiczny i wymagane testy kosztują zwykle około 5 000 do 10 000 zł netto, ale mogą być już zawarte w cenie kompleksowej. Dwie oferty można porównać dopiero po sprawdzeniu, jakie czynności obejmują i do którego etapu wykonawca prowadzi postępowanie.
Chcesz wiedzieć, jaki realny koszt restrukturyzacji dotyczy Twojej sytuacji?
Koszt PZU zależy od struktury zadłużenia, liczby wierzycieli i zakresu pracy, nie od samej kwoty długu. Opisz nam sytuację swojej firmy, odpowiemy konkretnie i bez zbędnych uogólnień.
Krystian Sadowski, prawnik i przedsiębiorca. Na co dzień pracuje z przedsiębiorcami przy prowadzeniu i zabezpieczaniu działalności gospodarczej, ze szczególnym uwzględnieniem spółek, odpowiedzialności zarządu, bieżących ryzyk prawnych, podatków, księgowości i decyzji biznesowych podejmowanych w warunkach presji finansowej.
Disclaimer: Artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Stan prawny: 25 lipca 2026 r. Nie stanowi porady prawnej ani rekomendacji dla konkretnego stanu faktycznego. Podane przedziały cenowe mają charakter orientacyjny i wynikają z praktyki kancelarii, a nie z przepisów prawa.
Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. Prawo restrukturyzacyjne (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 533)
- Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1228)
- Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 361)
